spunagreind

Tryggvi Thayer, Hannes Ottósson og Ívar Rafn Jónsson

Í Aðgerðaráætlun um gervigreind 2024-2026 er meðal annars fjallað um innleiðingu gervigreindarlausna í íslenskt menntakerfi. Það ætti í sjálfu sér ekki að koma á óvart enda um stefnumótandi plagg að ræða og vaninn að tala um innleiðingu í því samhengi. Þegar talað er um innleiðingu er gjarnan átt við tiltekið ferli sem á sér upphaf og endapunkt þar sem viðkomandi tækni eða annars konar nýjung telst að fullu innfelld í starfsemina sem um er að ræða.

En hvað gerist þegar tæknin sem á að innleiða og aðstæður innleiðingarinnar breytast á meðan ferlið stendur yfir? Í þessari grein verða færð rök fyrir því að hefðbundin innleiðingarhugsun henti illa í því óvissuástandi sem skapast þegar örar tæknibreytingar verða. Hér er lagt til nýyrðið samleiðing til að lýsa ferli þar sem tækni og starfshættir eru leidd saman í gagnkvæmu og viðvarandi þróunarferli. Orðið vísar þannig til þess að ekki sé aðeins verið að leiða inn nýja tækni í fyrirliggjandi starfshætti, líkt og hugtakið innleiðing gefur til kynna, heldur þróist tæknin og starfshættirnir samhliða og móti hvort annað. Í þeim skilningi sækir hugtakið samleiðing til fræðilegrar hugmyndar um co-evolution, þar sem tvö eða fleiri kerfi þróast í gagnkvæmu samspili.

Í greininni er sjónum beint sérstaklega að spunagreind, þeirri tegund gervigreindar sem hefur á skömmum tíma haft hvað sýnilegust áhrif á ritun, verkefnavinnu, undirbúning kennslu og námsmat. Það má deila um hversu mikil formleg innleiðing spunagreindar hafi í raun orðið, en sú spurning er ekki aðalatriðið hér. Mikilvægara er að spyrja hvort raunhæft sé að innleiða, í hefðbundinni merkingu hugtaksins, tækni sem breytist svo hratt og snertir svo marga þætti skólastarfs. (meira…)