Guðlaug Elísabet FinnsdóttirÞessi grein fjallar um það hvernig við í Vesturbæjarskóla í samstarfi við frístundaheimilið Skýjaborgir urðum Réttindaskóli og -frístund UNICEF og festum í sessi skólamenningu þar sem réttindi barna eru leiðarljós. Ákvörðun okkar um að gerast Réttindaskóli og -frístund UNICEF, vorið 2018, byggðist á faglegum forsendum um mikilvægi þess að kynna Barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna fyrir öllu skólasamfélaginu. Markmiðið var að efla lýðræðislega og jákvæða skólamenningu. Rannsóknir sýna að réttindamiðuð nálgun getur dregið úr einelti og stuðlað að auknu umburðarlyndi og virðingu fyrir fjölbreytileika. Í innleiðingarferlinu stóðum við frammi fyrir ýmsum áskorunum eins og að gera flókin hugtök skiljanleg fyrir börn og að byggja upp sameiginlegan skilning og samræmda nálgun innan skólasamfélagsins.
Á degi mannréttinda barna, þann 20. nóvember 2019, fengum við í Vesturbæjarskóla og frístundaheimilinu Skýjaborgum okkar fyrstu viðurkenningu sem Réttindaskóli og -frístund UNICEF. Vorið 2022 fórum við í gegnum okkar fyrsta endurmat og í nóvember 2025 tókum við á móti okkar þriðju viðurkenningu sem Réttindaskóli og -frístund UNICEF við hátíðlega athöfn. (meira…)
Rannveig OddsdóttirLæsi íslenskra barna hefur verið mikið í umræðunni undanfarin misseri. Sú umræða tengist oft niðurstöðum PISA sem hafa sýnt hnignandi færni í lesskilningi hjá íslenskum unglingum en leiðir oft yfir í umræðu um skipulag lestrarkennslu í yngstu bekkjum grunnskóla. Tekist hefur verið á um lestrarkennsluaðferðir á yngsta stigi og látið að því liggja að skýringin á dalandi lesskilningi liggi í því að ekki sé staðið nægilega vel að lestrarkennslu í fyrstu bekkjum grunnskóla. Þær fullyrðingar eru hins vegar sjaldan rökstuddar með tilvísunum í gögn eða rannsóknir, heldur byggja eingöngu á hugmyndum eða tilfinningu manna fyrir efninu. Í þessari grein verður rýnt í þær upplýsingar sem við höfum um læsi og lestrarkennslu yngstu barnanna og leitast við að draga saman hvað þær segja okkur um stöðuna og hvernig má hagnýta niðurstöður þeirra inn í kennslustofunni. (meira…)
Rúnar SigþórssonÞessi grein er að mestu leyti byggð á fjórum skoðanagreinum sem ég hef birt á vefmiðlinum www.visir.is (Rúnar Sigþórsson 2022a, 2022b, 2022c, 2026). Í fyrstu þremur greinunum leitaðist ég við að: 1) gera stutt skil skilgreiningum á læsi og þróun þeirra, 2) drepa á rannsóknir á árangurríkri læsiskennslu og 3) greina hvað væri satt, hálfsatt og ósatt í deilum um læsiskennslu á yngsta stigi grunnskóla. Í þessari grein er þessi þrískipting látin halda sér en aukið við ýmsu efni, einkum úr fjórðu skoðanagreininni (2026) en í henni eru færð rök fyrir mikilvægi þess að efla læsiskennslu á mið- og unglingastigi grunnskóla. (meira…)
Ása Helga Proppé Ragnarsdóttir og Hákon Sæberg Björnsson
Íslenskt samfélag hefur þróast hratt á undanförnum áratugum frá menningarlegu einsleitu samfélagi yfir í samfélag sem er fjölmenningarlegt; þar sem nemendur koma frá ólíkum menningarheimum. Þessi breyting kallar á fjölbreytta kennsluhætti í skólum þar sem skapað er frjótt vinnuumhverfi, áhugi nemenda á viðfangsefnum er vakinn og tekið mið af bakgrunni, tungumáli, menningu og reynslu hvers og eins nemanda. Með því að leggja áherslu á virðingu, gagnkvæman skilning, inngildingu og samvinnu má stuðla að aukinni þátttöku allra nemenda og efla sjálfsmynd þeirra og námsárangur. Til að mæta þessum áskorunum dugar ekki einungis að viðurkenna mikilvægi menningarnæmrar nálgunar, heldur þarf einnig að innleiða kennsluaðferðir sem endurspegla þessi gildi í framkvæmd. Það felur í sér að skapa námsumhverfi þar sem rödd nemenda fær að heyrast, reynsla þeirra er metin að verðleikum og þeir fá tækifæri til að hafa áhrif á eigið nám. Með því að færa áhersluna frá einhliða miðlun þekkingar yfir í virka þátttöku nemenda má stuðla að aukinni ábyrgð, áhuga og innri hvata til náms. (meira…)
Sólrún HarðardóttirÍ þessari grein fylgir Sólrún Harðardóttir úr hlaði nýjum vef um náttúru Reykjavíkur (sjá: https://natturareykjavikur.is/). Vefurinn er ekki hvað síst ætlaður nemendum og kennurum, en raunar öllum þeim sem áhuga hafa á umhverfinu. Vefnum fylgja ítarlegar kennsluleiðbeiningar. Greinin hlaut fyrstu verðlaun í samkeppni Samtaka áhugafólks um skólaþróun í tilefni af tuttugu ára afmæli félagsins (sjá hér). (meira…)
Ólafur H. JóhannssonSkólaþræðir birta nú minningarbrot Ólafs Helga Jóhannssonar um verkefni sem hann tók að sér á langri starfsævi og hann nefnir Örþætti úr skólasögu. Ólafur kom m.a. mjög að þróun kennaramenntunar, ekki síst menntun skólastjórnenda, sem og að mótun menntastefnu í aðdraganda að flutningi grunnskólans yfir til sveitarfélaganna, og að ritstjórn aðalnámskrárinnar 2011/2023. Hér er inngangur að þessum pistlum. (meira…)
Ólafur H. JóhannssonSkólaþræðir birta nú minningarbrot Ólafs Helga Jóhannssonar um verkefni sem hann tók að sér á langri starfsævi og hann nefnir Örþætti úr skólasögu. Ólafur kom m.a. mjög að þróun kennaramenntunar, ekki síst menntun skólastjórnenda, mótun menntastefnu í aðdraganda að flutningi grunnskólans yfir til sveitarfélaganna, sem og að ritstjórn aðalnámskrárinnar 2011/2023. Inngang Ólafs að þessum skrifum má lesa hér.
Hér segir Ólafur frá aðild sinni að undirbúning framhaldsnáms fyrir skólastjórnendur, en hann kom að því námi frá 1988 til 2013. (meira…)
Ólafur H. JóhannssonSkólaþræðir birta nú minningarbrot Ólafs Helga Jóhannssonar um verkefni sem hann tók að sér á langri starfsævi og hann nefnir Örþætti úr skólasögu. Ólafur kom m.a. mjög að þróun kennaramenntunar, ekki síst menntun skólastjórnenda, sem og að mótun menntastefnu í aðdraganda að flutningi grunnskólans yfir til sveitarfélaganna, og að ritstjórn aðalnámskrárinnar 2011/2023. Inngang Ólafs að þessum skrifum má lesa hér.
Hér segir Ólafur frá þátttöku sinni í endurskoðun laga um Kennaraháskólann 1987-1988, en þar var m.a. lagður grunnur að lengingu kennaranámsins og framhaldsnámi í uppeldis- og kennslufræðum. (meira…)
Ólafur H. JóhannssonSkólaþræðir birta nú minningarbrot Ólafs Helga Jóhannssonar um verkefni sem hann tók að sér á langri starfsævi og hann nefnir Örþætti úr skólasögu. Ólafur kom m.a. mjög að þróun kennaramenntunar, ekki síst menntun skólastjórnenda, mótun menntastefnu í aðdraganda að flutningi grunnskólans yfir til sveitarfélaganna, sem og að ritstjórn aðalnámskrárinnar 2011/2023. Inngang Ólafs að þessum skrifum má lesa hér. Hér segir Ólafur frá þátttöku sinni í mótun menntastefnu í aðdraganda að flutningi grunnskólans yfir til sveitarfélaganna.
Ólafur H. JóhannssonSkólaþræðir birta nú minningarbrot Ólafs Helga Jóhannssonar um verkefni sem hann tók að sér á langri starfsævi og hann nefnir Örþætti úr skólasögu. Ólafur kom m.a. mjög að þróun kennaramenntunar, ekki síst menntun skólastjórnenda, mótun menntastefnu í aðdraganda að flutningi grunnskólans yfir til sveitarfélaganna, sem og að ritstjórn aðalnámskrárinnar 2011/2023. Inngang Ólafs að þessum skrifum má lesa hér.
Hér segir Ólafur frá þátttöku sinni í undirbúningi að breytingum á Kennaraháskóla Íslands, sem var forsenda þess að hægt væri að sameina hann Fósturskóla Íslands, Íþróttakennaraskóla Íslands og Þroskaþjálfaskóla Íslands. (meira…)
