forritun

Reiknirit, reiknihugsun og forritun: Nýjar áherslur í námskrá

14. desember, 2025

Bjarnheiður Kristinsdóttir, Freyja Hreinsdóttir, Ingólfur Gíslason og Jóhann Örn Sigurjónsson

Nútímasamfélag er undirlagt reikniritum (e. algorithms). Reiknirit er nákvæmlega skilgreind röð af aðgerðum sem skila tiltekinni niðurstöðu út frá gefnum forsendum. Oftast eru reiknirit gerð til að leysa ákveðið verkefni. Hugsið til dæmis um hvernig þið leggið saman tölurnar 13 og 18 (eða einhverjar aðrar tveggja stafa tölur) og prófið að lýsa því hvernig þið farið að. Ef lýsingin er þannig úr garði gerð að aðrir geti fylgt henni þá er um reiknirit að ræða.

Reiknirit liggja að baki ýmsu í samfélaginu. Meðal annars reikna þau út:

  • hvaða fólk kemst á þing eftir að atkvæði í kosningum hafa verið talin,
  • hvaða auglýsing birtist næst í vafranum,
  • mánaðarlegar afborganir af lánum,
  • hvernig spjallmenni svarar spurningu,
  • hvar næsta kaffihús er á kortinu í símanum,
  • hvernig snjallúr virkar,
  • hvert flugvél skuli stefna,
  • hvernig ryksuguvélmenni ferðast um íbúð.

Reiknirit hafa þannig talsverð áhrif á daglegan veruleika okkar þrátt fyrir að við skynjum ekki endilega þau ótal reiknirit sem eru að verki og stýra svo mörgu. Við vitum ekki hvað þau eru nákvæmlega að reikna. Þau eru skrifuð af fólki og eru yfirleitt framkvæmd (keyrð) í tölvum, vélum og tækjum, þar sem þau eru útfærð sem forrit (e. program). Forrit er framsetning á reikniriti sem hentar tölvu, það er að segja röð leiðbeininga sem tölva fylgir til að vinna visst verkefni. Dæmi um forrit sem mörg kannast við eru ritvinnsluforrit og tölvuleikir. (meira…)

Færslusafn

Fara íTopp